ก่อนสมัยรัชกาลที่ 6 คนไทยยังไม่มีการใช้นามสกุลอย่างเป็นทางการ ใช้เพียงชื่อเรียกเดี่ยว ๆ เช่น นายมั่น นายมี หรือชื่อเล่นต่าง ๆ ซึ่งเมื่อสังคมไทยเริ่มขยายตัวและมีระบบราชการมากขึ้น การเรียกชื่อเพียงอย่างเดียวเริ่มไม่สะดวกและเกิดความสับสน รัชกาลที่ 6 จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขนานนามสกุลขึ้นในปี พ.ศ. 2456 เพื่อให้คนไทยทุกคนมีทั้งชื่อตัวและนามสกุลอย่างเป็นทางการ เพื่อช่วยระบุบุคคลได้ชัดเจนและเป็นประโยชน์ต่อราชการ คนไทยคนแรกที่ได้รับนามสกุลคือ เจ้าพระยายมราช (ปั้น) เสนาบดีกระทรวงมหาดไทยในขณะนั้น ซึ่งรัชกาลที่ 6 พระราชทานนามสกุลว่า “สุขุม” นามสกุลนี้จึงเป็นนามสกุลแรกของไทยที่ปรากฏในประกาศพระราชบัญญัติขนานนามสกุลอย่างเป็นทางการ นอกจากนามสกุลสุขุมแล้ว ยังมีนามสกุลอีก 4 นามสกุลแรกที่ได้รับพระราชทานในชุดแรก ได้แก่ “มาลากุล” “พึ่งบุญ” “ณ มหาไชย” และ “ไกรฤกษ์” ซึ่งล้วนเป็นนามสกุลของขุนนางชั้นผู้ใหญ่และข้าราชบริพารที่ใกล้ชิดกับรัชกาลที่ 6 การมีนามสกุลอย่างเป็นทางการนี้ถือเป็นก้าวสำคัญของสังคมไทย เพราะช่วยให้การระบุและจัดการข้อมูลบุคคลในราชการและสังคมเป็นระบบมากขึ้น ลดความสับสนจากการเรียกชื่อซ้ำซ้อน และยังเป็นการแสดงถึงความทันสมัยและการพัฒนาของประเทศไทยในยุคนั้น ดังนั้น นามสกุลแรกของไทยจึงไม่ใช่เพียงแค่ชื่อเรียก แต่เป็นสัญลักษณ์ของการเปลี่ยนผ่านทางสังคมและการปกครองที่สำคัญในประวัติศาสตร์ไทย ที่เริ่มต้นจากพระราชบัญญัติขนานนามสกุลในปี 2456 และเจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม) คือบุคคลสำคัญที่ได้รับเกียรติเป็นคนแรกที่มีนามสกุลอย่างเป็นทางการในประเทศไทย